Jasło - informacje turystyczne

Jasło - informacje ogólne

Położone w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim Jasło, to niewielkie, liczące ok. 35 tys. mieszkańców miasteczko. Otoczone jest trzema rzekami (Jasiołka, Wisłoka, Ropa) i uznawane za bardzo malownicze i jedno z najpiękniejszych w regionie (a przy okazji jedno z najstarszych). To właśnie tu mieszkał wynalazca lampy naftowej Ignacy Łukasiewicz. Warto nadmienić, ze już przed I wojną światową Jasło uznawane było za jedno z piękniejszych miast Galicji. Dziś, biorąc pod uwagę skalę wojennych zniszczeń, ciężko o ślady dawnego dobrobytu. Można powiedzieć, ze miasto powstało na nowo i zachwyca przyjezdnych w nieco inny sposób. Zabytkowe kamienice, rynek główny, park miejski oraz podkarpacka kuchnia sprawiają, ze miasto cieszy się dużą popularnością w regionie. Co ciekawe, Jasło nazywane jest „Stolicą Polskiego Wina” dzięki odbywającym się tu co roku, w sierpniu międzynarodowym dniom tego popularnego trunku. Warto wspomnieć również o pobliskich dobrach natury gwarantujących piękne widoki i możliwości wypoczynku – Jasło stanowi bowiem bardzo dobre miejsce wypadowe na Beskid Niski oraz Pogórze Ciężkowickie.

Jasło - zabytki

W Jaśle znajduje się kilkanaście interesujących zabytków, z których kilka bezwzględnie należy odwiedzić, spędzając swój wolny czas w tym urokliwym mieście. Jednym z nich jest powstały w XVII wieku Pałac Sroczyńskich. W połowie XIX wieku został on odnowiony w stylu angielskiego gotyku. Uroku temu miejscu dodaje malownicze, parkowe otoczenie. To właśnie tutaj Ignacy Łukasiewicz założył pierwszą destylarnię ropy naftowej na świecie. Wychowywał się tu z kolei Henryk „Hubal” Dobrzański. Kolejnym ważnym miejscem w Jaśle jest Rynek Miejski, który zwraca uwagę turystów przede wszystkim zabytkowymi kamieniczkami, które po II wojnie światowej zostały odbudowane. W jednej z nich mieściła się apteka Łukasiewicza, co oczywiście zaznaczone zostało pamiątkową tablicą. A skoro już o kamienicach mowa... Warto zobaczyć jedną z nich znajdującą się przy ul. Floriańskiej. Wyróżnia ją to, że nie została wyremontowana po II wojnie światowej, w związku z czym do dzisiaj można odnaleźć na niej ślady po pociskach. Warto wspomnieć również o zabytkowych budynkach sakralnych: XV-wiecznej Kolegiacie pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, XIX-wiecznym Kościele pw. św. Stanisława BM oraz Klasztorze Sióstr Wizytek. Na uwagę zasługuje również pochodząca z 1770 r. Figura św. Jana Nepomucena, znajdująca się przy miejskim rynku oraz zlokalizowany w parku miejskim, pochodzący z 1899 r. Pomnik Tadeusza Kościuszki.

Jasło - kultura i historia

Pierwsze wzmianki na temat Jasła odnotowano w średniowiecznym zabytku, opiewającym Mircalu Sancti Stanislai. Dokument z 1262 roku nadał osadzie Jasiel przywilej skarbowy i sądowy (osada ówcześnie nazywana była Jasiel lub Jasioł). Znajdowało się tutaj w XIII wieku jedno z najważniejszych małopolskich targowisk. Prawo niemieckie zostało miasteczku nadane w 1365 r., z kolei w następnych latach połączono królewską i zakonną część miasta. Kilkukrotne okupacje miasta w latach 1648-1772 doprowadziły do jego upadku — zostało ono doszczętnie zrujnowane. W drugiej połowie XIX wieku autonomiczne miasto Jasło rozpoczęło okres swojego rozwoju. Pojawiły się obiekty użyteczności publicznej, powstał Park Miejski. Co ciekawe, w roku 1900 miasto odwiedził Franciszek Józef — cesarz Austro-Węgier. Dramat II wojny światowej był dla Jasła szczególnie dotkliwy we wrześniu i październiku 1944, kiedy nasilił się niemiecki terror i akcje wysiedleńcze. Wysadzono wtedy w powietrze zarówno budynki użyteczności publicznej, jak i prywatne domy. W wyniku tych działań Jasło zostało zniszczone w 97%. Po wojnie miasto zostało odbudowane. Dziś, to miejsce z długą, bogatą i bardzo trudną historią w dużym stopniu odzyskało swój blask, stając się jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystów zakątków Podkarpacia.

Jasło - ciekawe informacje

Pobyt w Jaśle to świetna okazja do tego, aby spróbować regionalnej kuchni. Kulinaria Podkarpacia pozostają do dziś pod dużym wpływem kuchni łemkowskiej oraz ukraińskiej. Wiele tutejszych potraw bazuje na kaszach, kapuście, ziemniakach, cebuli, pieczywie i śmietanie. Tradycyjne potrawy to m.in. fuczki – zapiekane z serem placuszki z masy ziemniaczanej, hałuszki – podawane z mlekiem i masłem kluseczki z tartych ziemniaków z jajkiem czy proziaki – mączne placki, pieczone na kuchennej płycie i podawane często w towarzystwie śmietany. Do specjałów regionu należą również gołąbki i pierogi (często w wersji z ziemniakami, serem lub kaszą) oraz staropolski żur. Pisząc o kulinariach regionu, nie można nie wspomnieć o bogatych tradycjach winiarskich Jasła. Przez miasto przebiega bowiem Jesielski Szlak Winny, na który składa się 16 winnic. Co roku, w ostatni weekend Sierpnia odbywają się w mieście Międzynarodowe Dni Wina, będące jednocześnie świętem ziemi jasielskiej. Poza degustacją wina mają wtedy miejsce liczne imprezy kulturalne i różnego rodzaju atrakcje. Najbardziej zagorzali miłośnicy tego trunku mogą odwiedzić natomiast winnicę „Jasiel” położoną w znajdującej się nieopodal Jareniówki.

Jasło - okolice

Jasło to nie tylko zabytki! Znajduje się tu również mnóstwo interesujących miejsc wartych odwiedzenia, dzięki czemu ciężko się w tym mieście nudzić. Zacznijmy od… geologii. Jednym z ciekawszych miejsc są bowiem wapienie jasielskie, czyli popularne Jasielskie Skałki. Nieopodal terenu rekreacyjnego „Przystanek Kwiatowa” znajduje odsłonięcie geologiczne z kompleksu piaskowców, łupków i wapieni jasielskich. Kolejnym ważnym punktem na mapie Jasła jest powstały z końcem XIX wieku Park Miejski z imponującą fontanną, pomnikiem Kościuszki, płytą ku czci Nieznanego Żołnierza i glorietką – drewnianą altaną z wizerunkiem Eola – bożka wiatrów. Parki Miejski cieszy się dużą popularnością wśród spragnionych relaksu mieszkańców Jasła. Kolejnym ciekawym miejscem jest znajdujące się nieopodal głównego rynku Muzeum Regionalne, gdzie podziwiać można eksponaty związane z historią i kulturą regionu – obrazy, rzeźby, stroje ludowe czy numizmatykę. Warto wybrać się również do tamtejszego Obserwatorium Astronomicznego. Jest to jedno z trzech największych tego typu obserwatoriów w Polsce. Interesującym miejscem w Jaśle jest również powstały w 1784 r. Stary Cmentarz, gdzie znajdują się XIX-wieczne, monumentalne grobowce oraz Kirkut, czyli znajdujący się na ul. Floriańskiej, XIX-wieczny cmentarz żydowski.